همیشه برد باماست! چگونه استراتژی موفقی داشته باشیم؟

9

چگونه استراتژی موفقی داشته باشیم؟

قفسه‌های کتابخانه مدیران بسیاری از سازمان‌های کشور با تعداد زیادی از کتاب‌های برنامه‌ریزی و مدیریت استراتژیک پر شده است، اما واقعاً چرا هیچ نتیجه‌ای عاید مدیران نمی‌شود؟ چرا با وجود صرف هزینه‌های فراوان برای برنامه‌ریزی و مدیریت استراتژیک، هیچ کدام از سازمان‌های ایرانی از قابلیت‌های استراتژیک برخوردار نیستند؟ در نگاه اول، ممکن است دلیل این مسئله را به استفاده از فنون قدیمی برنامه‌ریزی استراتژیک، ضعف مشاوران مدیریت استراتژیک یا استفاده شعاری از استراتژی نسبت دهیم. اما اجازه دهید گامی فراتر از این دلایل را بررسی کنیم. استراتژی برای استفاده در سخنرانی‌ها، قاب کردن شعارهای توخالی بر روی دیوارهای سازمان یا پر کردن جدول‌های خوش رنگ و لعاب تحلیل قوت و ضعف نیست. استراتژی درباره پیروزی و بُرد است و راهی را نشان می‌دهد که کسب‌وکار را به موفقیت می‌رساند. با این حساب، کدام کسب‌وکار ایرانی را می‌شناسید که از استراتژی برای پیروزی و بُرد در بازی رقابت استفاده کند؟

نقطه تمایز شرکت‌های موفق و ناموفق در استراتژی نهفته است. آنچه جایگاه امروزی اپل و نوکیا را در تولید گوشی‌های تلفن همراه تعیین کرده است، استراتژی هر کدام از آنهاست. اغلب، به اشتباه تصور می‌کنیم استراتژی پرونده قطوری مشتمل بر تعداد زیادی از جدول‌ها، ماتریس‌ها و اسناد است. بسیاری از ما که تجربه حضور در پروژه‌های برنامه‌ریزی استراتژیک را داریم، فکر می‌کنیم برنامه‌ریزی استراتژیک همان روال معمولی است که در سازمان خود مشاهده کرده‌ایم. اما واقعیت چیز دیگری است! استراتژی دقیقاً همان چیزی است که تفاوت جایگاه اپل و نوکیا را پدید آورده است؛ استراتژی همان دلیلی است که سبب ایجاد جایگاه متمایز برای دانشگاه ام‌آی‌تی شده است؛ استراتژی همان مفهومی است که نبود آن سبب فروپاشی بانک لمن‌برادرز در جریان بحران مالی ایالات متحده امریکا شد؛ استراتژی دستور و راهنمای دستیابی به بُرد در زمین بازی رقابت است.

استراتژی به شکل ماتریس، جدول یا فرایند رسمی و سنتی برنامه‌ریزی استراتژیک سالهاست که توسط شرکت‌های برتر کنار گذاشته شده است. پی‌اندجی، تولیدکننده بزرگ محصولات مصرفی و مالک برندهای متعددی مانند تاید، پمپرز، ژیلت، کِرِست، اّلِی، بونتی، سوئیفر، هداَندشولدرز، پن‌تن و فورس‌فلکس از سال ۲۰۰۰ میلادی تحت هدایت ای. جی. لافلی در مقام مدیرعامل و مشاوره راجر مارتین به عنوان رئیس دانشکده مدیریت روتمن کانادا، چارچوب جدیدی از استراتژی را به نمایش گذشته است. لافلی و مارتین عصاره تجربه‌های خودشان را در مدیریت استراتژیک پی‌اندجی در قالب کتابی با نام Playing to Win: How Strategy Really Works منتشر کرده‌اند و در کتاب‌شان، استراتژی را در قالب مجموعه‌ای یکپارچه از انتخاب‌هایی تعریف کرده‌اند که جایگاه منحصر به فرد شرکت را در صنعت مشخص می‌سازد و شرکت را قادر به به خلق مزیت پایدار و ارائه ارزش برتر نسبت به رقبایش می‌کند. استراتژی مستلزم انتخاب‌های صریح برای انجام برخی اقدامات و اجتناب از دیگر اقدامات و برپایی کسب‌و‌کار بر مبنای این انتخاب‌هاست. بنابراین، استراتژی مجموعه‌ای از انتخاب‌ها است که زمین بازی شرکت را در فضای کسب‌وکار تعیین می‌کند و راه و روش بُرد را در این بازی برای شرکت مشخص می‌سازد. مجموعه انتخاب‌های یکپارچه‌ای که نویسندگان کتاب بازی بُرد به آن اشاره کرده‌اند، در پنج پرسش قابل جمع‌بندی است:

۱. آرمان پیروزی‌تان چیست؟

۲٫ در چه حوزه‌ای فعالیت خواهید کرد یا زمین بازی‌تان کجا خواهد بود؟

۳٫ چگونه و با چه روشی در زمین بازی‌تان به موفقیت دست خواهید یافت؟

۴. به وجود چه قابلیت‌هایی برای موفقیت در زمین بازی‌تان نیاز دارید؟

۵. به کدام سیستم‌های مدیریتی برای پشتیبانی از انتخاب‌هایتان نیاز دارید؟

تمایز رویکرد لافلی و مارتین به استراتژی در قالب این پنج پرسش به یکپارچگی انتخاب‌ها، جریان رفت و برگشت تصمیم‌گیری میان پنج انتخاب و متمرکز ساختن توجه مدیران به بُرد به عنوان کلیدی‌ترین مولفه در مفهوم استراتژی باز می‌گردد. به علاوه، نویسندگان با ارائه یک چارچوب جدید و تجمیع‌شده برای تحلیل موقعیت استراتژیک شرکت، ابزار کارآمدی برای توسعه انتخاب‌های یکپارچه در اختیار مدیران قرار داده‌اند که مطالعه این کتاب را ارزشمندتر می‌سازد. فصل پایانی کتاب بازی بُرد نیز به روش نظام‌مند ارزیابی انتخاب‌های استراتژیک اختصاص دارد.

کتاب بازی بُرد، راهنمای ارزشمندی برای نوسازی نگاه مدیران، کارشناسان، محققان و دانشجویان مدیریت به استراتژی است و رویکرد جدیدی را نسبت به تحلیل و تدوین استراتژی پیش روی شما قرار می‌دهد. این کتاب شما را با چیزی فراتر از رویکرد سنتی و متداول به استراتژی آشنا می‌کند، چیزی که می‌توان آن را شیوه دستیابی به بُرد دانست، بُرد در بازار و در رقابت!

کتاب بازی برد: راه‌کارهای دستیابی به استراتژی برد با ترجمه سید حسین جلالی در ۲۲۴ صفحه توسط انتشارات آریاناقلم به چاپ رسیده است. برای خرید اینترنتی کتاب بازی برد کلیک کنید.