ایجاد تغییر در پرتفوی کسب‌وکار

3095-Business portfolio-aryana

شرکت­ها پرتفوی کسب‌ و کارهایشان را برای ایجاد تحول و دستیابی به مزیت رقابتی نوسازی استراتژیک می‌کنند. نوسازی استراتژیک فارغ از هدفش در قالب یکی از دو انتخاب متنوع‌سازی کسب‌وکارها یا تمرکز روی هسته اصلی فعالیت شرکت، بخش اصلی استراتژی شرکتی است.

با وجود اهمیت این موضوع، جای تعجب است که فرآیند نوسازی پرتفوی کسب­ و­کار کمتر مورد توجه محققان قرار گرفته است. گروه مشاوره بوستون با همکاری یک دانشکده معتبر تلاش کرده تا این خلاء را بپوشاند و و فهم واضح‌تری از انگیزه­ های و عوامل اصلی موثر بر موفقیت نوسازی استراتژیک فراهم کند برای این کار، روند توسعه پرتفوی ۱۰۰ شرکت بزرگ و برتر در اروپا و آمریکای شمالی طی سال­های ۱۹۹۸ تا ۲۰۱۰ مطالعه شده است.

پژوهشگران در این مطالعات تلاش کرده‌اند دریابند که تغییر در پورتفوی کسب و کاراتفاقی نادر است یا ابزار رایج و متداول برای شرکت­های بزرگ به شمار می‌آید. آنها برای دستیابی به این هدف، به بررسی این مسئله پرداخته‌اند که انگیزه اصلی اعمال تغییرات تا چه حد از تنوع­زایی افراطی یا ضعف در عملکرد (چنان که تحقیقات پیشین نشان داده است) ناشی شده و اعمال تغییرات چه میزان در رفع کمبودها موفق بوده است. همچنین خصیصه­ ها و الگوهای زیربنای فرآیندهای تغییر نیز مورد بررسی قرار گرفتند تا مسائل مربوط به گستره، سرعت و ترتیب این تغییرات نیز مشخص گردد.

یافته‌های این پژوهش نشان می‌دهد ضعف عملکرد و تنوع­ گرایی افراطی انگیره ­های اصلی نوسازی پورتفوی محسوب می­ شوند. این موضوع به ویژه در مورد شرکت­هایی که از اعمال تغییرات برای تمرکز دوباره بر هسته کس ب­و­کار خود استفاده کردند مصداق داشت؛ این شرکت­ها در تنوع ­زدایی و بهبود عملکرد خود موفق عمل کرده‌اند. از سوی دیگر، پژوهشگران دریافتند شرکت­هایی که به دنبال تنوع ­زایی بیشتر هستند در ابتدا به لحاظ تنوع­ زایی در حد متوسط قرار داشته و سود مالی آنها بیش از حد متوسط بوده است. به نظر می­رسد آهنگ رشد پایین­تر از متوسط این شرکت­ها بوده که به انگیزه­ای برای ایجاد تغییرات در آنها منجر شده است. این شرکت­ها در دستیابی به نرخ رشد مطلوب‌ شان موفق بوده‌اند، ولی این موفقیت فقط به بهای سود کمتر و عملکرد ضعیف­تر آنها در بازار سرمایه ممکن شده است. پژوهشگران دریافتند شرکت­هایی که به دنبال اعمال تغییرات با هدف یافتن جایگاه رقابتی­ تر هستند معمولا در ابتدا از سطح بالایی از تنوع در میان کسب و­ کارهای غیرمرتبط در پورتفوی خود برخوردار بوده­ اند. هرچند این شرکت­ها موفق شدند میزان تنوع در میان کسب­ و­ کارهای غیرمرتبط خود را کاهش دهند، اعمال تغییرات به منظور یافتن جایگاه­یابی مجدد برای آنها بسیار دشوار بوده است. این شرکت­ها، به طور متوسط، در مقایسه با سایر شرکت­هایی که دست به اعمال تغییرات نزدند در ایتدا عملکرد ضعیف­تری داشتند، اما نتوانستند عملکرد خود را در طول دوره تغییر نیز بهبود بخشند.

این یافته­ها نشان‌‎دهنده لزوم شناسایی چالش­های پیش رو در کسب نتایج دلخواه حاصل از نوسازی پورتفوی کسب­و­کار است، به خصوص وقتی هدف از نوسازی اعمال تغییرات به منظور تنوع­زایی یا جایگاه­یابی است. این مطالعه که گزارشی از آن در «ژورنال استراتژی کسب­ و­کار» به چاپ رسیده، برای شرکت­هایی که می­خواهند بخت موفقیت خود در نوسازی را افزایش دهند راهکارهای ویژه­ای را ارائه داده است.